محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
163
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
گويند نه چنانست بلكه سنگ سست وسفيد رنگ است . قطرب گويد : زمين سخت باشد . گرمابههاى شهر خوب است ، ما هي وخرماى نيكو وپر گوشت ، سبزى ، پنبه ، شير ، دانش وبازرگانى دارد ، ولى كم آب ، بد هوا ، گنديده وپر آشوب است . ابلّه : بر دجله دم دهانهء نهر بصره ، در سمت شمال است . مسجد جامع در بالاى شهر ، آباد وبزرگ است ، جمع وجورتر ومرفّهتر از بصره است . شق عثمان : برابر آن در سمت جنوب . مسجد جامع در آخر شهر وزيبا مىباشد . ديگر شهرها نيز در كرانهء نهرهاى دو طرف دجلهاند در خاور وباختر ، جنوب وشمال ، همگى فراخ ومهم هستند . آبادان « 1 » : شهري در كرانهء جزيرهايست كه ميان دو نهر دجلهء عراق ونهر خوزستان قرار دارد . پس از آن نه شهر ونه دية هست وهمه دريا است . كاروانسرا وعابدان ونيكوكاران دارد . بيشتر مردم حصير بافند ولى آب كم است ودر محاصرهء دريا مىباشد . [ پيغمبر گرامى گفته است : هر كس از شما آبادان را « 1 » ديد در آن رباط بندد ، زيرا كه اين شهر مشتى گل از بيت المقدس است ، طوفان نوح آن را بدانجا انداخته ، روز قيامت بجايش باز خواهد گشت . شهر جعفريه « 2 » در طرف باديه است كه به دست قرامطه افتاده است ] .
--> ( 1 ) متن : عبادان . ( 2 ) بيرونى 206 : 13 : ناحيت جعفر ( دخويه ) .